ALL लातूर शहर बातमी लातूर जिल्हा बातमी उस्मानाबाद बातमी प्रादेशिक बातमी
समाज आणि चित्रपट निर्मितीचे भविष्य
April 15, 2020 • गौरव घोष
समाज आणि चित्रपट निर्मितीचे भविष्य
 
आम्ही जगाची सामान्य भावना समजून घेण्याचा प्रयत्न करीत आहोत, ते काय होते आणि ते काय असेल. या संकटाचा काय परिणाम होईल?
 
 प्रसिद्ध इतिहासकार युवल हरारी यांनी एक लेख लिहिला आहे; कोरोनाव्हायरस नंतर वर्ल्ड.  तो म्हणतो, संकटामुळे भविष्याला वेग येतो.  मी सर्वसाधारण समाज आणि चित्रपट निर्मिती उद्योगातील समजण्यासारख्या उदाहरणांसह या वाक्यांशाचा अर्थ स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न करेन.
 
 9/11 चा हल्ला अमेरिकन सशस्त्र दलांसाठी संकट होता. म्हणून त्यांनी प्रतिसाद देण्यासाठी नवीन शस्त्रे बानविण्याला आणि वापर करण्याला गती दिली.  इराक युद्धाच्या वेळी तेथे एक प्रकारचे क्षेपणास्त्र सोडले गेले, हे क्षेपणास्त्र यूएसए मधून प्रक्षेपित केले गेले होते आणि त्या क्षेपणास्त्राने इराकपर्यंत प्रवास केला आणि अमेरिकेच्या कमांड क्वार्टरमध्ये ठरलेल्या ठिकाणाला नेमके लक्ष्य केले.  तर, या शस्त्रास्त्रास बनण्यास थोडा वेळ लागला असेल, परंतु या संकटाने लष्करी भविष्यास वेग दिला.
 
 त्याआधी भारतात 1990 मध्ये आपण दिवाळखोर होतो. संपूर्ण देशात फक्त दोन आठवडे राखीव काम होते. हे एक मोठे आर्थिक संकट होते. अर्थव्यवस्था उघडत भारतीय सरकार आणि नेत्यांनी यावर प्रतिक्रिया दिली.  आम्ही याला आता लिबरलायझेशन म्हणतो, म्हणजे सर्व क्षेत्रातील खासगी कंपन्यांच्या नोंदी.  या संकटामुळे आर्थिक भविष्याला वेग आला.
 
 आता, या साथीच्या संकटात, जे काही भविष्य एका दशकात घडणार होते, कदाचित ते अगदी लवकरच या वर्षीही घडू शकेल. भविष्यातील गती वाढवण्यासाठी ही साथीची रोगराई कशी उपयोगी आहे? जगात भविष्यकालीन स्तपणाकरण्याचे प्रकार आहेत. भारतातील पुणे, बंगलोर, हैदराबाद यासारख्या शहरांची उपनगरेही आयटी कंपन्यांमुळे अस्तित्त्वात आहेत.  आयटी कंपन्यांचे कर्मचारी जिम, तलाव, कम्युनिटी हॉल, दुकाने आणि अगदी डॉक्टर असलेल्या एका निर्जन सोसायटीत राहतात.  त्यांना त्या सोसायटीच्या बाहेर पाय ठेवण्याची गरज नाही.  हे एक लहान शहरी गाव आहे.  हे लोक सोसायट्यांमधून केवळ कामासाठी बाहेर पडतात, जिथे ते एका गेट असलेल्या बसमध्ये चढतात, जी कोणत्याही ठिकाणी न थांबता सरळ कंपनी मध्ये जाऊन थांबते.  केवळ तेथे काम करणारे लोक कंपनीच्या इमारतीत प्रवेश करू शकतात.  म्हणून, पुन्हा घर, बस नंतर कार्य क्षेत्र हे रोजच काम वेळापत्रका प्रमाणे चालत. हे लोक आधीपासूनच भावी वातावरणात जगतात.  बहुतेक लोकसंख्या ही आता अशा जीवनशैली मध्ये जगणार आहे.  हे संकट भविष्यास गती देईल आणि ही जीवनशैली आपल्या सर्वांमध्ये अधिक जलद आणेल.
 
 
 WHO म्हणते आहे की लॉकडाउन व्हायरसचा प्रसार थांबवू शकतो, परंतु केवळ चाचणीमुळे हे दूर होऊ शकते. जसे, सेलिब्रिटी त्यांचे कपडे बदलतात WHO आपली विधाने बदलते.  पण चाचणी आवश्यक आहे.  आता आपण संपूर्ण लोकसंख्येची चाचणी कशी घेऊ शकता किंवा त्याचा मागोवा कसा घेऊ शकता.  हे संकट भविष्यात गती आणेल आणि नवीन प्रकारचे पाळत ठेवणारी तंत्रज्ञान आणेल.  दैनंदिन जीवनात बायोमेट्रिक डेटा वापरण्याविषयीची जीवनशैली दशकांनंतर आली असती ती एक किंवा दोन वर्षात येऊ शकते. authorities ना बायोमेट्रिक डेटा सबमिट करणे हे आपला फोन नंबर आणि ईमेल आयडी देणे ह्या इतकेच सामान्य होईल. कारण, कोणालाही संसर्ग होऊ शकतो. anti-surveillance कार्यकर्ते जे काही बोलतील ते लोकांना मान्य असेल.
 
 मी फिल्म इंडस्ट्रीमध्ये आहे. चित्रपट सृष्टीमध्ये देखील हे संकट भविष्यात गती आणेल. समजून घेण्याचा प्रयत्न करा, तेथे बरेच तंत्रज्ञान आणि गॅझेट्स आधीपासून उपलब्ध आहेत, भविष्याचा अर्थ असा नाही की फक्त नवीन तंत्रज्ञान किंवा नवीन उपकरणे येणे.  भविष्य म्हणजे तंत्रज्ञानाचा किंवा उपकरणांचा वापर. आम्ही त्यांचा उपयोग कसा करणार आहोत? उदाहरणार्थ- फिल्ममेकिंग मध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधीच आली आहे.  आता, चित्रपट निर्मितीमध्ये AI (ARTIFICIAL INTELLIGENCE) चा वापर पूर्वीपेक्षा जास्त मोठा आणि वेगळा असेल. AI आधीच व्हिडिओ संपादित करतात, स्क्रिप्ट लिहितात आणि संगीत तयार करतात.  आता, एक दूरचे भविष्य जिथे एक व्यक्ती पूर्ण चित्रपट तयार करण्यास सक्षम असेल, त्याला गती देईल आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या वापरासह लवकरच येईल.
 
 आत्ता, आपल्याला फिल्म इंडस्ट्रीमध्ये प्रवेश करायचा असेल तर प्रशिक्षण घ्यावे लागेल आणि प्रॉडक्शन किंवा पोस्ट-प्रॉडक्शन हाऊसमध्ये सामील व्हावे लागेल.  आपल्याला अगदी कमी जोखमीच्या नोकर्‍या दिल्या जातील, जसे की संपादकांना फुटेज कॉपी करणे,सिनेमॅटोग्राफरना लॉग शीट बनविणे  इ. पुढील चरण म्हणजे आपल्याला एक काम दिले जाईल जे तुमच्यावर पूर्णपणे सोपवले जाईल जसे की लेन्ससह काम करणे किंवा बनविणे.  एक वेळे नंतर आपण मुख्य सहाय्यक व्हाल आणि मग आपण विभाग प्रमुख व्हाल.  Cinematograther, editor, director, sound, सर्व विभाग याप्रमाणे कार्य करतात.
 
 अधिकाधिक प्रॉडक्शन्स आता अशा तंत्रज्ञानाचा वापर करणार आहेत, ज्यांना सौंदर्यशास्त्र देखील समजले आहे. एआय बॉट कॉपी, लॉगिंग आणि rough cut करेल. आपल्याला अंतिम संपादक होणे आवश्यक आहे. ही परिस्थिती अपेक्षेपेक्षा लवकर येईल.
 
 आणखी एक भविष्यकालीन अनुप्रयोग जो वेग वाढवत जाईल तो म्हणजे आभासी वास्तविकता (virtual reality). जर आपण आतापासून बाह्य जगातील 3डी जगापेक्षा आपल्या घरात अधिक राहतो, तर आपण बाह्य जगाबद्दल जाणून घेण्यासाठी, शिकण्यासाठी, जाणण्यासाठी आपल्या फ्लॅट स्क्रीनवर समाधानी राहणार नाही.  लोक त्यांच्या घरात आभासी वास्तवाची जागा स्थापित करतील.
 
 चित्रपट निर्मात्यांना आता असे जग निर्माण करण्याची गरज आहे. भवितव्य काहीही असो, चित्रपट निर्मात्यांना कथाकार बनून राहण्याची गरज आहे.
 
 आपण आता बदललेल्या समाजात जगू.  हात मिळवणे, मिठी मारणे हे सर्व आधीच संपले आहे.  स्टेडियममध्ये मोठे संमेलने, संगीत मैफिलींचे भविष्य अनिश्चित आहे. केव्हा सर्व काही सामान्य होईल हे कोणालाही माहिती नाही. एक गोष्ट नक्की आहे की, आपण असे निर्णय घेणार आहोत जे आपण सामान्य काळात घेतले नसतील.  संकट भविष्याला गती देणार आहे.
 
लेखक परीचयः
लेखक गौरव घोष (एफ टी आय आय, पुणे)
चित्रपट दिग्दर्शक आणि शिक्षक आहेत.